Etiket: Foucault

CÜZZAM GEMİLERİNDEN DİSİPLİN TOPLUMLARINA: FOUCAULT’DA İZOLASYONUN TARİHSEL SÜREKLİLİĞİ – LUNA MADANOĞLU

tarihinde gönderilmiş tarafından

Toplumların tarihsel gelişiminde “öteki”nin tanımı, iktidar ilişkilerinin niteliğini belirleyen en temel göstergelerden biridir.Orta Çağ Avrupa’sında cüzzam hastalarının şehir dışına sürülmesi ve hatta bazı dönemlerde nehirlerde yüzen gemilere bindirilerek toplumdan uzaklaştırılması, yalnızca tıbbi bir önlem değil, ahlaki ve politik bir dışlama pratiği olarak değerlendirilmelidir.Bu olay, Foucault’nun (1961) ifadesiyle, “aklın deliliğe karşı

okumak için tıklayınız

Zimbardo’nun Hapishane Deneyi ile Foucault’nun Panoptikon Modeli: İktidar, Denetim, Gözetim ve İnsan Davranışının Hapishanesi

tarihinde gönderilmiş tarafından

Ergün DOĞAN Deneyin Yapısı ve Panoptikonun Temel İlkeleri Stanford Hapishane Deneyi, 1971 yılında Philip Zimbardo liderliğinde, Stanford Üniversitesi’nin bodrum katında oluşturulan sahte bir hapishane ortamında gerçekleştirilmiştir. Deneyde, gönüllü üniversite öğrencileri rastgele gardiyan ve mahkûm rollerine atanmış, bu rollerin bireylerin davranışlarını nasıl etkilediği gözlemlenmiştir. Deney, kısa sürede kontrolden çıkmış; gardiyanlar otoriter

okumak için tıklayınız

DSM ve Foucault’nun Delilik Anlayışı: Toplumsal İnşa mı, Bilimsel Sınıflandırma mı?

tarihinde gönderilmiş tarafından

DSM’nin Ortaya Çıkışı ve İşleviDiagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM), Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından geliştirilen ve ruhsal bozuklukların tanısal kriterlerini standartlaştırmayı amaçlayan bir sınıflandırma sistemidir. İlk olarak 1952’de yayımlanan DSM, psikiyatri pratiğini düzenlemek, klinik tanı süreçlerini kolaylaştırmak ve araştırma ile tedavi süreçlerinde ortak bir dil oluşturmak için tasarlanmıştır.

okumak için tıklayınız

Foucault’nun Söylem Kavramı ve Dilin İktidar İlişkilerindeki Rolü

tarihinde gönderilmiş tarafından

Söylemin Tanımı ve İşlevi Foucault, söylemi yalnızca kelimeler ya da cümlelerden oluşan bir dil sistemi olarak tanımlamaz; söylem, belirli bir bağlamda anlam üreten, kurallar ve normlarla şekillenen bir pratikler bütünüdür. Ona göre söylem, ne söylendiği kadar kimin, nerede, ne zaman ve nasıl söylediğiyle de ilgilidir. Örneğin, bir doktorun tıbbi bir

okumak için tıklayınız

Foucault’nun Kendilik Teknolojileri: Bireyin Özerk Öz-Yapım Yolculuğu

tarihinde gönderilmiş tarafından

Kendilik Teknolojilerinin Tanımı ve Temel İlkeleri Foucault, kendilik teknolojilerini, bireylerin kendi bedenleri, düşünceleri, davranışları ve varoluş biçimleri üzerinde çalışarak kendilerini dönüştürme pratikleri olarak tanımlar. Bu pratikler, bireyin kendini bilinçli bir şekilde gözlemlemesi, değerlendirmesi ve yeniden yapılandırması üzerine kuruludur. Antik Yunan’dan modern döneme kadar uzanan bu süreç, bireyin kendi benliğini bir

okumak için tıklayınız

Foucault’nun Disiplin Toplumu: Özgürlüğün Kısıtlanma Mekanizmaları

tarihinde gönderilmiş tarafından

Disiplin Toplumunun Temel İlkeleri Michel Foucault’nun disiplin toplumu kavramı, modern toplumların bireyleri kontrol altına alma ve davranışlarını düzenleme biçimlerini anlamak için geliştirilmiş bir çerçeve sunar. Bu kavram, özellikle Hapishanenin Doğuşu adlı eserinde detaylı bir şekilde ele alınır. Foucault, disiplin toplumunu, bireylerin bedenlerini ve zihinlerini sürekli gözetim, normlaştırma ve düzenleme yoluyla

okumak için tıklayınız

Sanat Eserlerinin Toplumsal Anlatıları Şekillendirmedeki Rolü: Foucault’nun Söylem Kavramı Üzerinden Bir İnceleme

tarihinde gönderilmiş tarafından

Söylemin Doğası ve Sanatın Rolü Foucault’nun söylem anlayışı, dilin ötesine uzanarak toplumsal pratikler, kurumlar ve tarihsel bağlamlar aracılığıyla anlamların nasıl üretildiğini ve düzenlendiğini inceler. Söylem, belirli bir dönemde hangi bilgilerin “doğru” ya da “meşru” kabul edildiğini belirleyen kurallar ve yapılar bütünüdür. Sanat eserleri, bu söylemsel yapılar içinde birer ifade biçimi

okumak için tıklayınız

Foucault’nun Cinsellik Tarihi ve Dijital Platformlarda Cinsiyet Kimliklerinin Evrimi

tarihinde gönderilmiş tarafından

Cinselliğin Tarihsel İnşası ve Dijital Çağa Uyarlanması Foucault’nun Cinsellik Tarihi, cinselliğin ve cinsiyet kimliklerinin tarihsel olarak nasıl kurgulandığını ve toplumsal güç ilişkileri aracılığıyla nasıl düzenlendiğini ortaya koyar. 18. yüzyıldan itibaren cinselliğin, bilimsel söylemler, tıbbi kategoriler ve kurumsal düzenlemeler aracılığıyla disipline edildiğini savunur. Bu süreçte cinsiyet kimlikleri, sabit ve ikili (erkek/kadın)

okumak için tıklayınız

Foucault’nun Soykütüksel Yöntemi: Tarihin Güç Dinamiklerinin Çözümlemesi

tarihinde gönderilmiş tarafından

Foucault’nun soykütüksel yöntemi, tarihsel olguların ve toplumsal yapıların yüzeydeki anlatılarından öteye geçerek, bu yapıların altında yatan karmaşık güç ilişkilerini açığa çıkarmayı amaçlar. Bu yöntem, tarihsel süreçleri kesintisiz bir ilerleme ya da nedensel bir zincir olarak görmek yerine, olayların ve kurumların nasıl belirli güç dinamikleri tarafından şekillendirildiğini sorgular. Soykütüğün Kavramsal Temelleri

okumak için tıklayınız

Foucault’nun İktidar-Bilgi Kavramının Modern Toplumlardaki Disiplin Mekanizmalarına Etkisi

tarihinde gönderilmiş tarafından

İktidar ve Bilginin Birleşimi Modern toplumlarda, bilginin üretimi ve yayılımı, toplumsal düzenin şekillenmesinde kritik bir rol oynar. İktidar-bilgi kavramı, bilginin yalnızca bir gerçeklik temsili olmadığını, aynı zamanda bireyleri ve toplumu kontrol etmek için kullanılan bir araç olduğunu öne sürer. Bilgi, belirli bir düzen içinde sınıflandırılır, ölçülür ve normlara bağlanır; bu

okumak için tıklayınız

Sosyal Medya Çağında Foucault’nun İktidar ve Bilgi Merceğinden Bireylerin Öznelliği

tarihinde gönderilmiş tarafından

İktidarın Yeni Yüzü: Sosyal Medyanın Denetim Mekanizmaları Sosyal medya platformları, bireylerin günlük yaşamını yeniden şekillendiren bir alan olarak, Michel Foucault’nun iktidar ve bilgi kavramlarının çağdaş bir yansımasını sunar. Foucault’nun panoptikon modeli, Bentham’ın hapishane tasarımından esinlenerek, bireylerin sürekli gözetim altında olduğu bir toplumu tasvir eder. Sosyal medya, bu gözetimi dijital bir

okumak için tıklayınız

Psikiyatrik Tanıların Felsefi ve Eleştirel Sorgusu: Foucault ile Szasz’ın Yaklaşımları

tarihinde gönderilmiş tarafından

Deliliğin Toplumsal İnşası Foucault’nun delilik üzerine çalışmaları, psikiyatrik tanıları tarihsel ve toplumsal bir olgu olarak ele alır. Ona göre delilik, evrensel bir gerçeklik değil, belirli bir zaman ve mekânda toplumun normlarına göre tanımlanan bir durumdur. 17. yüzyıldan itibaren Avrupa’da deliliğin, akıl dışı bir durum olarak damgalanarak kapatılma pratikleriyle şekillendiğini savunur.

okumak için tıklayınız

Foucault’nun Hakikat Rejimleri: Gerçeklik Algısının Yapılandırılması

tarihinde gönderilmiş tarafından

Bilginin Düzenleyici Yapısı Hakikat rejimleri, bilginin üretim, dağıtım ve kabul edilme süreçlerini düzenleyen tarihsel ve toplumsal yapılardır. Bu yapılar, bireylerin gerçeklik algısını, hangi bilgilerin “doğru” veya “meşru” kabul edileceğine dair kurallar koyarak şekillendirir. Bilgi, nötr bir olgu değil, belirli bir bağlamda ortaya çıkan ve toplumsal kurumlar, uzmanlar veya otoriteler tarafından

okumak için tıklayınız

Foucault’nun Tarihsel Söylem Eleştirisi ve Günümüz Tarih Anlayışına Etkileri

tarihinde gönderilmiş tarafından

Söylemin Gücü ve Tarihin İnşası Michel Foucault’nun tarihsel söylem kavramı, modern tarih yazımını eleştirirken bilginin, iktidarın ve toplumsal yapıların nasıl iç içe geçtiğini sorgular. Foucault, söylemi yalnızca bir dil veya iletişim aracı olarak değil, aynı zamanda toplumsal gerçeklikleri şekillendiren, normları belirleyen ve bilgiyi düzenleyen bir mekanizma olarak tanımlar. Tarih yazımı,

okumak için tıklayınız

Foucault’nun İktidar-Bilgi Ağı: Modern Politik Kurumların Eleştirisi

tarihinde gönderilmiş tarafından

Bilgi Üretimi ve İktidarın Dolaşımı Foucault’nun düşüncesinde bilgi, nötr bir gerçeklik temsili değildir; aksine, iktidar ilişkileriyle iç içe geçmiş bir üründür. Bilgi, belirli tarihsel dönemlerde ortaya çıkan söylemler aracılığıyla şekillenir ve bu söylemler, hangi bilginin geçerli sayılacağına karar veren güç ilişkileri tarafından yönlendirilir. Örneğin, modern tıbbın yükselişi, hastanelerin ve kliniklerin

okumak için tıklayınız

Sosyal Medyada Siyasi Manipülasyonun Görünmez Ağları: Foucault’nun Mikro-Güç Kavramı Işığında Bir İnceleme

tarihinde gönderilmiş tarafından

İktidarın Kılcal Damarları Foucault’nun mikro-güç anlayışı, iktidarın hiyerarşik ve merkezi bir yapıdan ziyade, toplumsal ilişkilerin her düzeyinde dağılmış bir ağ olarak işlediğini savunur. Sosyal medya platformlarında bu ağ, kullanıcıların her bir paylaşımı, beğenisi, yorumu ve hatta sessiz kalışıyla yeniden üretilir. Örneğin, bir siyasi paylaşımın viral hale gelmesi, yalnızca içeriğin gücüyle

okumak için tıklayınız

Deleuze’ün Kontrol Toplumları ve Foucault’nun Disiplin Toplumları: Bir Karşılaştırmalı Analiz

tarihinde gönderilmiş tarafından

İktidarın Mekansal ve Zamansal Dinamikleri Foucault’nun disiplin toplumları, 18. ve 19. yüzyılın endüstriyel toplumlarında ortaya çıkan bir iktidar biçimini tanımlar. Bu modelde, iktidar fiziksel mekanlarla sıkı sıkıya bağlantılıdır. Hapishaneler, okullar, hastaneler, fabrikalar gibi kapalı kurumlar, bireyleri gözetim altında tutarak davranışlarını düzenler. Panoptikon modeli, bu dönemde bireylerin sürekli izlendiklerini hissetmelerini sağlayarak

okumak için tıklayınız

Foucault’nun Biyogüç Kavramı ve Dijital Çağda Bireysel Varlığın Kontrol Mekanizmaları

tarihinde gönderilmiş tarafından

Biyogüç Kavramının Kökleri Foucault’nun biyogüç kavramı, modern toplumlarda bireylerin ve toplulukların yaşam süreçlerini düzenleyen güç mekanizmalarını ifade eder. 18. yüzyıldan itibaren ortaya çıkan bu kavram, bireylerin bedenlerini ve yaşamlarını disipline eden klasik iktidar biçimlerinden farklı olarak, yaşamın kendisini bir yönetim nesnesi haline getirir. Biyogüç, doğum oranları, sağlık, eğitim, çalışma kapasitesi

okumak için tıklayınız

Biyopolitikanın Pandemi Sürecindeki Yansımaları

tarihinde gönderilmiş tarafından

Birey ve Toplum Arasındaki Denetim Mekanizmaları Michel Foucault’nun biyopolitika kavramı, modern devletlerin yaşamı düzenleme ve yönetme pratiklerini ifade eder. Pandemi sürecinde bu kavram, sağlık politikalarının bireysel özgürlükler üzerindeki etkisini anlamak için güçlü bir çerçeve sunar. Devletler, halk sağlığını koruma adına karantina, sosyal mesafe ve zorunlu aşı gibi önlemlerle bireylerin bedenleri

okumak için tıklayınız

Modern Devletin Bedenleri Denetleme Stratejileri Nelerdir?

tarihinde gönderilmiş tarafından

Bedenlerin Yönetiminin Kökenleri Modern devletin bireylerin bedenlerini denetleme pratikleri, 18. yüzyıldan itibaren biyopolitikanın ortaya çıkışıyla köklü bir dönüşüm geçirmiştir. Michel Foucault’nun biyopolitika kavramı, devletin yalnızca bireyleri cezalandırmakla yetinmeyip, yaşamın kendisini düzenlemeye odaklandığını öne sürer. Bu süreç, nüfusun sağlığı, üretkenliği ve demografik yapısı gibi unsurları hedef alarak, bireylerin bedenlerini kolektif bir

okumak için tıklayınız

Macbeth’in İktidar Yolu: Foucault’nun Merceğinden Bir Trajedi

tarihinde gönderilmiş tarafından

İktidarın Çekiciliği ve Hırsın Kökenleri Macbeth’in hikâyesi, hırsın ve iktidar arzusunun bireyi nasıl ele geçirdiğini çarpıcı bir şekilde ortaya koyar. Macbeth, başlangıçta sadık bir soylu olarak tanıtılır; ancak cadıların kehaneti, onun içindeki bastırılmış arzuları uyandırır. Foucault’nun iktidar anlayışı bağlamında, bu kehanet, bireyin kendi özneleşme sürecinde dışsal bir etkiye maruz kalışını

okumak için tıklayınız

Weber ve Foucault Perspektiflerinden Modern Toplumların Kontrol Mekanizmaları ve Dijital Gözetim Çağında Geçerlilikleri

tarihinde gönderilmiş tarafından

Rasyonalizasyon ve Disiplin Toplumunun Kavramsal Çerçevesi Modern toplumların kontrol mekanizmalarını anlamak için Weber’in rasyonalizasyon kavramı ve Foucault’nun disiplin toplumu analizi temel bir çerçeve sunar. Weber’in rasyonalizasyonu, toplumsal süreçlerin akılcı, hesaplanabilir ve verimlilik odaklı bir şekilde düzenlenmesi olarak tanımlanabilir. Bu süreç, bürokratik yapılar, standartlaşmış prosedürler ve teknik uzmanlaşma yoluyla bireylerin davranışlarını

okumak için tıklayınız

Zola’nın Nana Eserinde Cinsellik ve Yozlaşma: Foucault’nun Cinselliğin Tarihi Teorisiyle 19. Yüzyıl Fransız Toplumunun Ahlaki İkiyüzlülükleri

tarihinde gönderilmiş tarafından

Cinselliğin Toplumsal Denetimi ve Nana’nın Rolü Emile Zola’nın Nana adlı eseri, 19. yüzyıl Fransız toplumunda cinselliğin hem bireysel hem de toplumsal düzeyde nasıl bir kontrol mekanizması olarak işlediğini gözler önüne serer. Michel Foucault’nun Cinselliğin Tarihi adlı çalışmasında cinsellik, bireylerin bedensel ve zihinsel yaşamlarını düzenleyen bir iktidar aracı olarak tanımlanır. Foucault,

okumak için tıklayınız

Bernarda Alba’nın Evi Üzerinden Foucault’nun Disiplin Toplumu ve İspanyol Toplumunun Cinsiyet ve Sınıf Normlarının İncelenmesi

tarihinde gönderilmiş tarafından

Otoritenin Mekanizmalarına Giriş Federico García Lorca’nın Bernarda Alba’nın Evi adlı eseri, bireylerin toplumsal normlar ve otorite altında sıkışmışlığını ele alan bir başyapıttır. Eser, Bernarda’nın evinde kurduğu baskıcı düzen aracılığıyla, Michel Foucault’nun “disiplin toplumu” kavramıyla ilişkilendirilebilir. Foucault’nun disiplin toplumu, bireylerin davranışlarını sürekli gözetim, normlaştırma ve cezalandırma mekanizmalarıyla kontrol eden bir toplumsal

okumak için tıklayınız

Varoluşsal Arayışların Çatışkılı Yörüngeleri: Nietzsche ve Foucault Perspektifinde Yeraltı Adamı ve Winston

tarihinde gönderilmiş tarafından

Bireyin Kendi Gerçeğini İnşası Nietzsche’nin perspektivizmine göre, hakikat bireysel bakış açılarından oluşur ve her birey, kendi deneyimleri üzerinden anlam üretir. Yeraltı adamı, bu perspektivizmin somut bir örneğidir. Kendi iç dünyasında sıkışmış, toplumun dayattığı normlara ve rasyonaliteye karşı bir isyan içindedir. Onun sürekli kendi düşüncelerine gömülmesi, hakikati sorgulama biçimi, Nietzsche’nin “her

okumak için tıklayınız

Otistik Bireylerin Cinsel Eğitimi ve Foucault’nun Cinsellik Anlayışı Üzerine Bir İnceleme

tarihinde gönderilmiş tarafından

Toplumsal Normların Gölgesinde Yoksunluk Otistik bireylerin cinsel eğitimi, genellikle toplumsal normların katı sınırları ve önyargılar nedeniyle ihmal edilir. Toplum, cinselliği yalnızca belirli normlara uyan bireylerin hakkı olarak görme eğilimindedir; bu normlar genellikle nörotipik bireylerin davranış kalıplarına dayanır. Otistik bireyler, sosyal iletişim zorlukları ve davranışsal farklılıklar nedeniyle bu normların dışında algılanır

okumak için tıklayınız

Birey ve Toplum Arasında Özerklik: Mill ve Foucault Perspektifleri

tarihinde gönderilmiş tarafından

Bireysel Özerkliğin Temelleri John Stuart Mill’in bireysel özgürlük teorisi, bireyin toplum karşısındaki özerkliğini, bireylerin kendi hayatlarını yönlendirme hakkına dayandırır. Mill, “Özgürlük Üzerine” adlı eserinde, bireyin düşünce, ifade ve eylem özgürlüğünü savunur, ancak bu özgürlüğün başkalarına zarar vermeme ilkesiyle sınırlı olduğunu belirtir. Bu yaklaşım, bireyin kendi iradesiyle karar alma kapasitesini merkeze

okumak için tıklayınız

Marx’ın Yabancılaşma Teorisi ve Gig Ekonomisi: Foucault’nun Öznel Deneyimiyle Bir Kesişim

tarihinde gönderilmiş tarafından

Bu metin, Karl Marx’ın yabancılaşma teorisini günümüz gig ekonomisi bağlamında değerlendirirken, Michel Foucault’nun öznel deneyim kavramıyla nasıl birleştirilebileceğini çeşitli boyutlarıyla ele alıyor. Gig ekonomisi, kuryelik, freelance çalışma ve platform temelli iş modelleriyle modern çalışma düzenini şekillendirirken, bireylerin emek süreçlerindeki deneyimleri karmaşık bir yapı sergiler. Marx’ın yabancılaşma kavramı, işçinin emeğine, ürüne,

okumak için tıklayınız

İktidar ve Özne Çatışması: Winston Smith ile Offred’in Direniş Yöntemleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme

tarihinde gönderilmiş tarafından

İktidarın Birey Üzerindeki Denetim Mekanizmaları Michel Foucault’nun iktidar anlayışı, bireyin toplumsal normlar ve otoriteler tarafından nasıl şekillendirildiğini anlamak için güçlü bir çerçeve sunar. Foucault’ya göre, iktidar sadece baskıcı bir güç değil, aynı zamanda bireylerin düşünce ve davranışlarını düzenleyen normlara karşı bireysel direnişin biçimlerini anlamak için Foucault’nun teorisi, bireyin özneleşme süreçlerini

okumak için tıklayınız

CRISPR Bebekler ve Biyoiktidar: Genetik Mühendisliğinin Toplumsal ve Etik Boyutları

tarihinde gönderilmiş tarafından

CRISPR teknolojisi, genetik mühendisliğinde devrim yaratarak insan embriyolarında genetik değişiklikler yapmayı mümkün kıldı. Ancak bu teknoloji, Gattaca filminde tasvir edilen genetik tabanlı bir toplumsal hiyerarşiyi yeniden üretme riski taşıyor. Michel Foucault’nun biyoiktidar kavramı, bu süreci anlamak için güçlü bir çerçeve sunar. Biyoiktidar, bireylerin bedenleri ve yaşamları üzerinde devlet, kurumlar ve

okumak için tıklayınız

Kant’ın Aydınlanması ve Foucault’nun Kendilik Kaygısı: Öznellik Üzerine Derinlemesine Bir İnceleme

tarihinde gönderilmiş tarafından

1. Aydınlanmanın Tanımı ve Kant’ın Çerçevesi Kant, Aydınlanma’yı insanın kendi aklını kullanma cesareti olarak tanımlar. Ona göre, bireyin otoriteye körü körüne bağlılıktan kurtulması ve aklıyla özgürce düşünmesi, modern öznelliğin temel taşıdır. Bu, bireyin kendi aklına güvenerek dışsal otoritelerden bağımsız bir şekilde hakikati aramasını gerektirir. Kant’ın yaklaşımı, bireyi evrensel aklın bir

okumak için tıklayınız

Panoptikonun Dijital Çağdaki Dönüşümü

tarihinde gönderilmiş tarafından

Gözetimin Kökenleri ve Panoptikon Kavramı Michel Foucault’nun panoptikon kavramı, Jeremy Bentham’ın 18. yüzyıl sonlarında tasarladığı hapishane modelinden türemiştir. Bentham’ın panoptikonu, merkezi bir kule etrafında düzenlenmiş hücrelerden oluşan bir yapıdır; bu tasarım, gardiyanların mahkûmları sürekli gözetleyebilmesini, ancak mahkûmların gözetlendiklerini bilmelerine rağmen gardiyanı görememelerini sağlar. Foucault, bu modeli modern toplumların disiplin mekanizmalarını

okumak için tıklayınız

ABA Terapisinin Özerklik Eleştirisi ve Foucault’nun Biyopolitika Çerçevesi

tarihinde gönderilmiş tarafından

Uygulamalı Davranış Analizi (ABA) terapisi, otistik bireylerin davranışlarını düzenlemeyi amaçlayan bir yöntem olarak uzun süredir tartışma konusu olmuştur. Özellikle özerklik ihlali eleştirileri, bu yöntemin etik boyutlarını sorgulamaya yöneltmiştir. Michel Foucault’nun biyopolitika kavramı, bu eleştirileri anlamak için güçlü bir kuramsal çerçeve sunar; bireylerin bedenleri ve davranışları üzerindeki denetim mekanizmalarını tarihsel ve

okumak için tıklayınız

İktidarın Görünmez Ağları

tarihinde gönderilmiş tarafından

Foucault’nun iktidar anlayışı, geleneksel hiyerarşik ve merkezi yapılar yerine, toplumsal ilişkilerin her alanında dağılmış, mikro düzeyde işleyen bir ağ olarak tanımlanır. İktidar, bireylerin davranışlarını şekillendiren, normlar ve disiplin mekanizmaları aracılığıyla işler. Dijital gözetim toplumunda bu ağ, teknolojik altyapılarla yeni bir boyut kazanmıştır. Sosyal medya platformları, algoritmalar ve devlet destekli gözetim

okumak için tıklayınız

Skinner ve Foucault: İdeal Toplumun Çatışan Vizyonları

tarihinde gönderilmiş tarafından

B.F. Skinner’ın Walden Two adlı eseri, davranışçı psikolojinin ilkelerine dayanan bir toplumsal düzen önerir ve bu düzen, Michel Foucault’nun disiplin toplumu eleştirisiyle karşı karşıya getirildiğinde derin bir sorgulamaya tabi tutulur. Skinner’ın vizyonu, bireylerin davranışlarını bilimsel yöntemlerle şekillendiren, kontrollü bir çevre aracılığıyla uyum ve mutluluğu maksimize etmeyi amaçlar. Foucault ise, modern

okumak için tıklayınız

Aile İçi Güç Dinamiklerinin Freud ve Foucault Perspektifinden İncelenmesi

tarihinde gönderilmiş tarafından

Aile içi güç dinamikleri, bireyler arasındaki ilişkilerin şekillenmesinde temel bir rol oynar ve bu dinamikler, farklı kuramsal çerçeveler aracılığıyla anlaşılabilir. Sigmund Freud’un Oedipus kompleksi teorisi ve Michel Foucault’nun mikro-iktidar kavramı, bu dinamikleri anlamak için iki farklı ama tamamlayıcı bakış açısı sunar. Bu metin, aile içindeki güç ilişkilerini bu iki düşünürün

okumak için tıklayınız

Biyopolitikanın Görünürlüğü: Devletin Bedenler ve Cinsellik Üzerindeki Kontrol Mekanizmaları

tarihinde gönderilmiş tarafından

Michel Foucault’nun biyopolitika kavramı, modern devletlerin bireylerin bedenleri ve yaşamları üzerindeki kontrol pratiklerini anlamak için güçlü bir çerçeve sunar. Bu kavram, devletin yalnızca yasal ya da cezai mekanizmalarla değil, aynı zamanda gündelik yaşamın en mahrem alanlarına nüfuz eden düzenlemelerle bireyleri nasıl şekillendirdiğini açığa çıkarır. Aşağıda, bu kontrol mekanizmalarının farklı boyutları,

okumak için tıklayınız

Foucault’nun Tarihsel A Priori ve Mitolojik İktidar Söylemleri

tarihinde gönderilmiş tarafından

Michel Foucault’nun tarihsel a priori kavramı, bilginin ve hakikatin tarihsel bağlamda nasıl oluştuğunu anlamak için güçlü bir çerçeve sunar. Bu kavram, mitolojik iktidar söylemlerinin, bireylerin düşünce dünyasını ve toplumsal pratiklerini düzenleyen normlar, inançlar ve ritüeller aracılığıyla nasıl işlediğini çözümlemek için kullanılabilir. Aşağıdaki metin, bu kavramın mitolojik anlatılarla kesişimini çok yönlü

okumak için tıklayınız

Queer Teorisinin Bilimsel ve Derinlikli Analizi

tarihinde gönderilmiş tarafından

Giriş Queer teorisi, 20. yüzyılın sonlarında ortaya çıkan ve toplumsal cinsiyet, cinsellik, kimlik ve güç ilişkilerini sorgulayan disiplinlerarası bir teorik çerçevedir. Geleneksel normatif yapıları eleştiren bu teori, heteronormativite, ikili cinsiyet sistemi ve sabit kimlik kategorilerini sorunsallaştırarak, bireylerin öznel deneyimlerini ve toplumsal dinamikleri anlamaya yönelik yeni bir perspektif sunar. Queer teorisi,

okumak için tıklayınız

Sanatın Çok Yüzlü Doğası

tarihinde gönderilmiş tarafından

Sanat, insanlığın varoluşsal arayışlarının hem aynası hem de sorgulayıcısıdır. Adorno, Bukowski ve Barthes’ın sanat anlayışları, bu arayışların farklı yansımalarını sunar: Eleştirel bir duruş, otantik bir ifade ve okurun yeniden yaratım gücü. Bu üç düşünür, sanatın ne olması gerektiği sorusuna yanıt ararken, insan deneyiminin sınırlarını zorlar. Adorno’nun eleştirel yaklaşımı, sanatı toplumsal

okumak için tıklayınız

Varlık ile Doğa Arasında: Heidegger ve Spinoza’nın Karşılaşması

tarihinde gönderilmiş tarafından

Heidegger’in “Varlık” sorusu ile Spinoza’nın “Deus sive Natura” anlayışı, felsefi düşüncenin temel sorularından birine, varlığın anlamına ve insanlığın evrendeki yerine dair iki farklı yaklaşımı temsil eder. Bu iki düşünce sistemi, ontolojik, etik, antropolojik ve dilbilimsel düzlemlerde birbiriyle çatışır ve zaman zaman örtüşür. Heidegger, varlığın kendisini sorgularken, insan varoluşunun geçiciliği ve

okumak için tıklayınız

İnsan Doğasının Çözümlemesi: Nietzsche, Kierkegaard ve Spinoza’da Ahlakın Temelleri

tarihinde gönderilmiş tarafından

Perspektifin Gücü: Nietzsche’nin Ahlak Anlayışı Nietzsche’nin ahlak anlayışı, bireyin dünyayı yorumlama biçimine, yani perspektifine dayanır. Ona göre ahlak, evrensel bir doğrular sistemi değil, bireyin güç istenci (Wille zur Macht) üzerinden şekillenen bir yaratımdır. Geleneksel ahlak, özellikle Hristiyan ahlakı, Nietzsche için bir zayıflık ifadesidir; çünkü bu ahlak, bireyin özünü bastırır ve

okumak için tıklayınız

Söylemin Sınırlarında: Foucault ve Derrida’nın Karşılaşması

tarihinde gönderilmiş tarafından

İktidarın Üretkenliği ve Söylemin Dokusu Michel Foucault’nun iktidar anlayışı, bireylerin ve toplumların nasıl şekillendiğini anlamak için söylemi merkezine alır. İktidar, ona göre yalnızca baskıcı bir kuvvet değil, aynı zamanda öznellikleri inşa eden, bilgi üreten ve toplumsal ilişkileri düzenleyen bir mekanizmadır. Söylemler, bu bağlamda, tarihsel arşivlerde biriken ve bireylerin kimliklerini, arzularını,

okumak için tıklayınız

Lacan ve Foucault Arasındaki Diyalog: Bilinçdışı ve Söylemin Öznellik Üzerindeki Etkileri

tarihinde gönderilmiş tarafından

Öznelliğin İnşasında Dilin Rolü Jacques Lacan’ın “bilinçdışı dil gibi yapılandırılmıştır” iddiası, öznelliğin oluşumunda dilin merkezi rolünü vurgular. Lacan’a göre, bilinçdışı, dilin simgesel düzeni aracılığıyla işler; bu düzen, bireyin arzularını, kimliğini ve toplumsal varlığını şekillendirir. Bilinçdışı, öznenin kendi içsel gerçekliğini anlamaya çalıştığı bir alan değildir yalnızca; aynı zamanda dilin kodları, imgeleri

okumak için tıklayınız

Varoluşun Çatışmaları: Fanon, Sartre, Bukowski ve Şiddetin Üç Yüzü

tarihinde gönderilmiş tarafından

Frantz Fanon, Jean-Paul Sartre ve Charles Bukowski’nin eserleri, insan varoluşunun sınırlarında gezinen farklı isyan biçimlerini ele alır. Her biri, bireyin ya da topluluğun özgürlük arayışını, kendi bağlamlarında ve yöntemleriyle sorgular. Sartre, kaygı (angoisse) üzerinden bireyin varoluşsal boşluğunu ve özgürlüğün ağırlığını merkeze alırken; Fanon, sömürgecilik karşıtı mücadelede şiddeti bir kurtuluş aracı

okumak için tıklayınız

Raskolnikov ve Akhilleus’un Yalnızlıkları Üzerine Bir İnceleme

tarihinde gönderilmiş tarafından

Bireyin İç Çatışması ve Toplumsal Beklentiler Raskolnikov’un yalnızlığı, Dostoyevski’nin Suç ve Ceza romanında bireysel bir sorgulamanın derinliklerinde kök salar. Yoksulluk, ahlaki çöküş ve kendi varoluşsal sınırlarını zorlama arzusu, Raskolnikov’u bir tür içsel sürgüne mahkûm eder. Onun yalnızlığı, bireyin kendi vicdanıyla hesaplaşmasından doğar; cinayet işleme kararı, Nietzsche’nin “üstinsan” kavramına benzer bir

okumak için tıklayınız

Varlığın Özgürlük ve Kaygı Arasındaki Gerilimi

tarihinde gönderilmiş tarafından

Spinoza ve Heidegger’in felsefeleri, insan varoluşunun sınırlarını ve potansiyelini anlamaya yönelik iki farklı ama derinlemesine iç içe geçmiş perspektif sunar. Spinoza’nın “conatus” kavramı, her varlığın kendi özünü koruma ve geliştirme çabasını ifade ederken, Heidegger’in “Dasein”ı, varlığın dünya içindeki kırılgan ve kaygılı konumunu vurgular. Bu iki düşünce, insan özgürlüğünün ve sınırlarının

okumak için tıklayınız

Varlığın Kıyısında: Öznellik, Güç ve Doğa

tarihinde gönderilmiş tarafından

Kierkegaard’ın Öznelliği: Varoluşun İçsel Çığlığı Søren Kierkegaard, öznelliği insanın varoluşsal hakikatinin merkezi olarak görür. Ona göre öznellik, bireyin kendi varlığını sorguladığı, Tanrı’yla ve kendisiyle yüzleştiği bir alandır. Bu, soyut bir kavram değil, insanın kaygı ve umutsuzlukla yoğrulmuş somut deneyimidir. Kierkegaard için öznellik, evrensel doğruların ötesine geçer; çünkü hakikat, bireyin kendi

okumak için tıklayınız

“Benliğe Dair 5 Teori”

tarihinde gönderilmiş tarafından

Ben kimim?” sorusu, insanlığın en kadim arayışlarından biridir. “Benliğe Dair 5 Teori” , bu soruya psikoloji, felsefe ve kültürel eleştiri perspektiflerinden yanıt arıyor. Her teori, benliğin farklı bir katmanını açığa çıkararak, hem bireysel hem de toplumsal bağlamda “kendin olmak” ne anlama geliyor, sorguluyor. 🎭 Benliğin 5 Teorisi (Alt başlık: “Keşfet,

okumak için tıklayınız

Platon’un Düzeni ve Deleuze’ün Akışı: Bir Karşıtlık İncelemesi

tarihinde gönderilmiş tarafından

Platon’un Devlet adlı eserinde ortaya koyduğu ideal toplum tasavvuru ile Gilles Deleuze’ün “köksüz yığın” (rhizome) kavramı, insan toplumu ve düzen anlayışını ele alış biçimleriyle keskin bir karşıtlık sergiler. Platon’un hiyerarşik, sabit ve idealar dünyasına dayalı sistemi, mutlak bir düzen arayışını yansıtırken, Deleuze’ün köksüz yığın modeli, akışkan, merkezsiz ve çoğulcu bir

okumak için tıklayınız